(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 250

॥ శ్రీః ॥
3.250. అధ్యాయః 250
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
దుర్యోధనేన కర్ణంప్రతిస్వబంధనవిషయే చిత్రసేనార్జునసంవాదప్రకారకథనపూర్వకం యుధిష్ఠిరాత్స్వస్య యంధమోచనకథనం ॥ 1 ॥ తథా ప్రాయోపవేశనే నిజాధ్వసాయకథనపూర్వకం దుఃశాసనంప్రతి రాజ్యపాలనవిధానం ॥ 2 ॥ కర్ణేన దుర్యోధనంప్రతి ప్రాయోపవేశనాన్నివర్తనాయ సాంత్వోక్తిః ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

దుర్యోధన ఉవాచ। 3-250-0x(2614)(25616)
చిత్రసేనం సమాగంయ ప్రహసన్నర్జునస్తదా।
ఇదం వచనమక్లీవమబ్రవీత్పరవీరహా ॥ 3-250-1(25617)
భ్రాతృనర్హసి మే వీర మోక్తుం గంధర్వసత్తమ।
అనర్హధర్షణా హీమే జీవమానేషు పాండుషు ॥ 3-250-2(25618)
ఏవముక్తస్తు గంధర్వః పాండవేన మహాత్మనా।
ఉవాచ యత్కర్ణ వయం మంత్రయంతో వినిర్గతాః ॥ 3-250-3(25619)
`స్థితోరాజ్యేచ్యుతాన్స్థానాచ్ఛ్రియాహీనాంశ్రియావృతః'
ద్రష్టాస్మి నిఃసుఖాన్వీరాన్సదారాన్పాండవానితి ॥ 3-250-4(25620)
తస్మిన్నుచ్చార్యమాణే తు గంధర్వేణ వచస్తథా।
భూమేర్వివరమన్వైచ్ఛం ప్రవేష్టుం వ్రీడయాఽన్వితః ॥ 3-250-5(25621)
యుధిష్ఠిరమథాగం గంధర్వాః సహ పాండవైః।
అస్మద్దుర్మంత్రితం తస్మై బద్ధాంశ్చాస్మాన్న్యవేదయన్ ॥ 3-250-6(25622)
స్త్రీసమక్షమహం దీనో బద్ధః శత్రువశం గతః।
యుధిష్ఠిరస్యోపహృతః కింను దుఃఖమతః పరం ॥ 3-250-7(25623)
యే మే నిరాకృతా నిత్యం రిపుర్యేషామహం సదా।
తైర్మోక్షితోఽహం దుర్బుద్ధిర్దత్తం తైరేవ జీవితం ॥ 3-250-8(25624)
ప్రాప్తః స్యాం యద్యహం వీర వధం తస్మిన్మహారణే।
శ్రేయస్తద్భవితా మహ్యం నైవంభూతస్య జీవితం ॥ 3-250-9(25625)
భవేద్యశః పృథివ్యాం మే ఖ్యాతం గంధర్వతో వధాత్।
ప్రాప్తాశ్చ పుణ్యలోకాః స్యుర్మహేంద్రసదనేఽక్షయాః ॥ 3-250-10(25626)
యత్త్వద్య మే వ్యవసితం తచ్ఛృణుధ్వం నరర్షభాః।
ఇహ ప్రాయముపాసిష్యే యూయం వ్రజత వై గృహాన్।
భ్రాతరశ్చైవ మే సర్వే యాంత్వద్య స్వపురం ప్రతి ॥ 3-250-11(25627)
కర్ణప్రభృతయశ్చైవ సుహృదో బాంధవాశ్చ యే।
దుఃశాసనం పురస్కృత్య ప్రయాంత్వద్య పురం ప్రతి ॥ 3-250-12(25628)
న హ్యహం సంప్రయాస్యామి పురం శత్రునిరాకృతః।
శత్రుమానాపహో భూత్వా సుహృదాం మానకృత్తథా ॥ 3-250-13(25629)
`కామం రణశిరస్యద్య శత్రుభిర్వై విమానితః'।
స సుహృచ్ఛోకదో జాతః శత్రూణాం హర్వర్ధనః।
వారణాహ్వయమాసాద్య కిం వక్ష్యామి జనాధిపం ॥ 3-250-14(25630)
భీష్మద్రోణౌ కృపద్రౌణీ విదురః సంజయస్తథా।
బాహ్లీకః సౌమదత్తిశ్చ యే చాన్యే వృద్ధసంమతాః ॥ 3-250-15(25631)
బ్రాహ్మణాః శ్రేణిముఖ్యాశ్చ తథోదాసీనవృత్తయః।
కిం మాం వక్ష్యంతి కిం చాపి ప్రతివక్ష్యామి తానహం ॥ 3-250-16(25632)
రిపూణాం శిరసి స్థిత్వా తథా విక్రంయ చోరసి।
ఆత్మదోషాత్పరిభ్రష్టః కథం వక్ష్యామి తానహం ॥ 3-250-17(25633)
దుర్వినీతాః శ్రియం ప్రాప్య విద్యామైశ్వర్యమేవ చ।
తిష్ఠంతి న చిరం భద్రే యథాఽహం మదగర్వితః ॥ 3-250-18(25634)
అహో వత యథేదం మే కష్టం దుశ్చరితం కృతం।
స్వయం దుర్బుద్ధినా మోహాద్యేన ప్రాప్తోస్మి సంశయం ॥ 3-250-19(25635)
తస్మాత్ప్రాయముపాసిష్యే న హిశక్ష్యామి జీవితుం।
చేతయానో హి కో జీవేత్కృచ్ఛ్రాచ్ఛత్రుభిరుద్ధృతః ॥ 3-250-20(25636)
శత్రుభిశ్చావహసితో మానీ పౌరుషవర్జితః।
పాండవైర్విక్రమాఢ్యైశచ్ సావమానమవేక్షితః ॥ 3-250-21(25637)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-250-22x(2615)
ఏవం చింతాపరిగతో దుఃశాసనమథాబ్రవీత్।
దుఃశాసన నిబోధేదం వచనం మమ భారత ॥ 3-250-22(25638)
ప్రతీచ్ఛ త్వం మయా దత్తమభిషేకం నృపో భవ।
ప్రశాధి పృథివీం స్ఫీతాంకర్ణసౌబలపాలితాం ॥ 3-250-23(25639)
భ్రాతౄన్పాలయ విస్రబ్ధం మరుతో వృత్రహా యథా।
బాంధవాశ్చోపజీవంతు దేవా ఇవ శతక్రతుం ॥ 3-250-24(25640)
బ్రాహ్మణేషు సదా వృత్తిం కుర్వీథాశ్చాప్రమాదతః।
బంధూనాం సుహృదాం చైవ భవేథాస్త్వం గతిః సదా ॥ 3-250-25(25641)
జ్ఞాతీంశ్చాప్యనుపశ్యేథా విష్ణుర్దేవగణాన్యథా।
గురవః పాలనీయాస్తే గచ్ఛ పాలయ మేదినీం ॥ 3-250-26(25642)
నందయన్సుహృదః సర్వాఞ్శాత్రవాంశ్చావభర్త్సయన్।
కంఠే చైనం పరిష్వజ్యగంయతామిత్యువాచ హ ॥ 3-250-27(25643)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా దీనో దుశాసనోఽబ్రవీత్।
అశ్రుకంఠః సుదుఃఖార్తః ప్రాంజలిః ప్రణిపత్య చ ॥ 3-250-28(25644)
సగద్గదమిదం వాక్యం భ్రాతరం జ్యేష్ఠమాత్మనః।
కప్రసీదేత్యపతద్భూమౌ దూయమానేన చేతసా ॥ 3-250-29(25645)
దుఃఖితః పాదయోస్తస్య నేత్రజం జలముత్సృజన్।
ఉక్తవాంశ్చ నరవ్యాఘ్రో నైతదేవం భవిష్యతి ॥ 3-250-30(25646)
విదీర్యత్సకలా భూమిర్ద్యౌశ్చాపి శకలీభవేత్।
రవిరాత్మప్రభాం జహ్యాత్సోమః శీతాంశుతాం త్యజేత్ ॥ 3-250-31(25647)
వాయుః శైఘ్ర్యమథో జహ్యాద్ధిమవాంశ్చ హిమం త్యజేత్।
శుష్యేత్తోయం సముద్రేషు వహ్నిరప్యుష్ణతాం త్యజేత్ ॥ 3-250-32(25648)
న చాహం త్వదృతే రాజన్ప్రశాసేయం వసుంధరాం।
పునఃపునః ప్రసీదేతి వాక్యం చేదమువాచ హ ॥ 3-250-33(25649)
`శత్రూణాం శోకకృద్రాజన్సుహృదాం శోకనాశనః'
త్వమేవ నఃకులేరాజా భవిష్యసి శతం సమాః ॥ 3-250-34(25650)
ఏవముక్త్వా స రాజానం సుశ్వరం ప్రరురోద హ।
పాదౌ సంస్పృశ్య మానార్హౌ భ్రాతుర్జ్యేష్ఠస్య భారత ॥ 3-250-35(25651)
తథా తౌ దుఃఖితౌ దృష్ట్వా దుఃశాసనసుయోధనౌ।
అభిగంయ వ్యథావిష్టః కర్ణస్తౌ ప్రత్యభాషత ॥ 3-250-36(25652)
విషీదథః కిం కౌరవ్యౌ బాలిశ్యాత్ప్రాకృతావివ।
న శోకః శోచమానస్య వినివర్తేత కర్హిచిత్ ॥ 3-250-37(25653)
యదా చ శోచతః శోకోవ్యసనం నాపకర్షతి।
సామర్థ్యం కిం తతః శోకే శోచమానౌ ప్రపశ్యథః ॥ 3-250-38(25654)
ధృతిం గృహ్ణీతం మా శత్రూఞ్శోచంతౌ నందయిష్యథః।
కర్తవ్యం హి కృతం రాజన్పాండవైస్తవ మోక్షణం ॥ 3-250-39(25655)
నిత్యమేవ ప్రియం కార్యం రాజ్ఞో విపయవాసిభిః।
పాల్యమానాస్త్వయా తే హి నివసంతి గతజ్వరాః ॥ 3-250-40(25656)
నార్హస్యేవంగతే మన్యుం కర్తుం ప్రాకృతవత్స్వయం।
విషణ్ణాస్తవ సోదర్యాస్త్వయి ప్రాయం సమాస్థితే ॥ 3-250-41(25657)
`తదలం దుఃఖితానేతాన్కర్తుం సర్వాన్నరాధిప'।
ఉత్తిష్ఠ వ్రజ భద్రం తే సమాశ్వాసయ సోదరాన్ ॥ 3-250-42(25658)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి ఘోషయాత్రాపర్వణి పంచాశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 250 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-250-9 ఏవంభూతస్య జీవితం న శ్రేయ ఇతి సంబంధః ॥
3-250-16 శ్రేణిముఖ్యాః శిల్పిసంఘాతముఖ్యాః ప్రకృతయ ఇత్యర్థః ॥
3-250-24 విస్రబ్వం సవిశ్వాసం యథా స్యాత్తథా ॥
3-250-27 కర్ణం చైనం పరిష్వజ్యేతి ధ. పాఠః ॥
3-250-32 హిమవాంశ్చ పరిప్లవేత్ ఇతి థ. పాఠః। పరివ్రజేత్ ఇతి ఝ. పాఠః ॥
3-250-38 యది శోకేన వ్యసనం నశ్యేత్తర్హి స కర్తవ్యః నతు తత్తథాస్తి అతః శోకో న కర్తవ్య ఇత్యర్థః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.